Hutt Arts
Sınırlı Alana Balkon Bahçesi Nasıl Kurulur
Apartman balkonunda bahçe kurmak, bahçe kurmaktan çok bir alan yönetimi işidir. Toprağınız yok, metrekareniz az, güneş saatiniz sabit. Yine de doğru kararlarla 3-4 metrekarede ciddi bir yeşillik ve hasat elde edebilirsiniz.
Sorun ne? Üç temel kısıt
Balkonda üç şey sizi sınırlar. Bunları kabul etmek, ilk adımdır.
- Alan: Yatay yüzey azdır. Masa, sandalye, çamaşır askısı da yer ister.
- Işık: Bina, çatı ve komşu balkonlar gölge yapar. Işık gün içinde sadece belli saatlerde gelir.
- Ağırlık ve su: Saksılar dolu haldeyken ağırdır. Fazla su aşağı damlar, alt kata sorun olur.
Buna rüzgârı da ekleyin. Yüksek katlarda rüzgâr, saksı toprağını beklediğinizden hızlı kurutur.
İlk iş: balkonunuzu ölçün
- Bir hafta boyunca balkona güneşin kaçta gelip kaçta gittiğini not edin.
- Toplam direkt güneş süresini hesaplayın. 6 saat üstü bol, 3-6 saat orta, 3 saatin altı az ışıktır.
- Yönü belirleyin. Güney en bol ışığı, kuzey en azını verir. Doğu sabah serin ışığı, batı öğleden sonra sert ışığı getirir.
- Duvar boyunu ve korkuluk uzunluğunu metreyle ölçün. Dikey alan sizin gizli metrekarenizdir.
Işık ölçümünü ciddiye alın. Bitkilerin kaç saatlik ışığa ihtiyaç duyduğu konusu, balkonda başarı ile hayal kırıklığı arasındaki farkı belirler.
Yerleşim seçenekleri: hangisi size uygun?
Dar balkonda dört farklı düzen kurulabilir. Hepsinin artısı ve eksisi var.
| Sistem |
Gereken alan |
Uygun bitkiler |
Zorluk |
| Korkuluk saksıları |
Sıfır zemin |
Fesleğen, maydanoz, çilek, sarkan çiçekler |
Kolay, ama rüzgâra açık |
| Duvara raf / dikey panel |
20-25 cm derinlik |
Yeşillikler, baharatlar, küçük yapraklılar |
Montaj gerekir |
| Basamaklı sehpa (3 kat) |
Yaklaşık 40x80 cm |
Karışık: çiçek, baharat, fide |
Kolay, taşınabilir |
| Derin yükseltilmiş kasa |
1 metrekare ve üstü |
Domates, biber, salatalık |
Ağır, su ihtiyacı fazla |
Az ışıklı balkonda derin kasaya sebze ekmek para ve emek kaybıdır. Bol ışıklı balkonda ise sadece korkuluk saksılarıyla yetinmek, potansiyeli boşa harcamaktır.
Işığa göre bitki seçimi
| Günlük direkt güneş |
Ne yetişir |
Nelerden uzak durun |
| 6+ saat |
Domates, biber, patlıcan, fesleğen, kekik, biberiye |
Gölge sever yapraklılar (yanar) |
| 3-6 saat |
Salata, roka, ıspanak, maydanoz, çilek, nane |
Meyve veren büyük sebzeler |
| 2-3 saat |
Nane, kuzu kulağı, birçok ev bitkisi, eğrelti |
Domates, biber, kaktüs |
Ilk sezonda iddialı olmayın. Yeni başlayanlar için en kolay bitkiler listesinden 3-4 tür seçin, hepsini aynı ışık grubundan alın. Bakım böylece tek programa iner.
Saksı, toprak ve su düzeni
- Derinlik önemli: Yeşillikler 15 cm, fesleğen 20 cm, domates ve biber 30-40 cm derinlik ister.
- Küçük saksıdan kaçının: Balkonda küçük saksı çabuk kurur. Aynı hacmi tek büyük kapta toplamak daha kolay yönetilir.
- Drenaj delikleri şart. Altına tabak koyun ama tabakta su biriktirmeyin. Alt komşuya damlamayı bu şekilde engellersiniz.
- Bahçe toprağı kullanmayın. Saksıda sıkışır, hava almaz. Torf, kompost ve perlit içeren hazır saksı harcı daha iyi sonuç verir. Doğru saksı ve toprak seçimi konusunu ayrıca okumaya değer.
- Renk ve malzeme: Koyu plastik saksı güneşte fazla ısınır. Açık renk veya terracotta daha dengelidir.
Sulamada tek kural: parmağınızı 3 cm daldırın, kuruysa sulayın. Balkonda yaz aylarında bu her gün olabilir, kışın haftada bire düşer. Su verme tekniklerinde "azar azar sık sık" değil, "dipten çıkana kadar bol, sonra bekle" yaklaşımı doğrudur.
Rüzgâr ve ağırlık için pratik önlemler
- Korkuluk saksılarını içe doğru asın, dışa değil.
- Uzun bitkilere ince bambu çubukla destek verin.
- Ağır kasaları duvar kenarına, balkon kirişine yakın koyun.
- Boş saksıları kışın içeri alın, uçmasınlar.
Önerilen başlangıç kurulumu
Yeni başlıyorsanız şu şablon çoğu balkonda çalışır:
- Korkuluğa iki adet uzun saksı: Birine fesleğen ve maydanoz, diğerine roka veya salata.
- Köşeye üç katlı sehpa: Alt rafa nane, orta rafa çilek, üst rafa güneş isteyen baharatlar.
- Bol güneş varsa bir adet 30 litrelik kasa: Tek domates veya tek biber. Bu iş sizi ilerletirse balkonda domates ve salata yeti